گالری تصاویر
اینفوگرافیِ خلاصه فصل
روایت آغاز
ژنو، یک صبح مهآلود دههی ۱۹۸۰.
مارک ریچ پشت میز شیشه ایاش در دفتر مشرف به دریاچه نشسته است.
تلفن زنگ میزند ، تماس رمزگذاری شده از تهران، دیگری از لیبی، و سومی از کاراکاس.
او به منشی اش میگوید:
».نفت هیچ مرزی ندارد. سیاست دارد«
در همان لحظه، معاملهای را میبندد که مسیر تجارت جهانی را عوض میکند. نه در بورس، بلکه در پشت پردهی
قدرت.
فلسفه فکری و مدل ذهنی
مارک ریچ باور داشت که بازارها، مثل دولتها، بر پایهی اعتماد و ترس میچرخند، نه قانون.
او میگفت:
قانون را سیاست « مداران مینویسند، اما قیمت را معامله گران تعیین می».کنند
1 . بازار آزاد واقعی، سیاسی است
او اولین کسی بود که مفهوم تجارت موازی نفت با کشورهای تحریم شده را اجرا کرد.
از ایران و آفریقای جنوبی گرفته تا کوبا و شوروی ، جایی که هیچکس نمیرفت، او میرفت.
نه به خاطر سیاست، بلکه چون میدانست در دل خطر، حاشیهی سود پنهان است.
2 . اطالعات، مهمتر از سرمایه است
در عصر پیش از اینترنت، ریچ شبکه ای جهانی از منابع خبری، جاسوسان اقتصادی و واسطههای سیاسی داشت.
او میدانست هر شایعه میتواند دهها میلیون دالر ارزش داشته باشد.
3 . قانون عرضه و تقاضا؟ نه. قانون دسترسی
به باور او، برندهی بازار کسی نیست که بیشترین پول را دارد، بلکه کسی است که به عرضه دسترسی انحصاری
دارد.
امپراتوری گلنکور
شرکت او در دههی ۱۹۸۰ به یکی از غولهای بیرقیب انرژی و مواد خام جهان تبدیل شد.
آنها در نفت، فلزات، زغال سنگ، و غالت فعال بودند. با بیش از ۹۰ کشور رابطه داشتند و روزانه میلیونها بشکه
نفت جابه جا میکردند.
در واقع، گلنکور ساختار جهانی تجارت را از نو نوشت:
نه شرکتهای تولیدکننده، نه مصرف کننده ، بلکه واسطههای هوشمند جهانی.
همین مدل بود که بعدها الگوی شرکتهایی مثل Vitol، Trafigura و Gunvor .شد
رسواییها و تعقیب قضایی
در ۱۹۸۳، وزارت دادگستری آمریکا مارک ریچ را به فرار مالیاتی، نقض تحریمهای ایران، و قاچاق غیرقانونی نفت
متهم کرد. او به سوئیس گریخت و تا پایان عمرش به آمریکا بازنگشت. با این حال، از ژنو امپراتوریاش را اداره
میکرد. در سال ۲۰۰۱، در واپسین روزهای ریاست جمهوری بیل کلینتون، مارک ریچ به طرز جنجالی عفو کامل
دریافت کرد ، تصمیمی که موجی از خشم در کنگره آمریکا برانگیخت.
اما حتی دشمنانش هم اعتراف کردند:
مارک ریچ، وال« استریت را از والاستریت بزرگ ».تر کرد
میراث و قواعد ماندگار
1. بازارها در سیاست حل میشوند، نه در معادالت.
2. اطالعات محرمانه، قویتر از سرمایه است. جایی که ممنوع است، سود بیشتری دارد.
3. ریسک سیاسی، بخشی از مدل کسبوکار است. هر تریدر بزرگ، باید جغرافیدان و مذاکره کننده باشد.
4. دسترسی، مهمتر از تحلیل است. بازار جهانی بدون مرز واقعی وجود ندارد.
5. .اعتماد، ارز اصلی در تجارت جهانی استموفقیت یعنی دیدن فرصت در سایهی تحریم.
6. .قدرت، یعنی اتصال میان سیاست و عرضه
